Goeiedag. Ik ben dr. Aart van der Linde. Ik werk nu 35 jaar als psychiater. Vandaag wil ik het met je hebben over sleutelwoorden. Nee, niet over zoekmachines. Over de sleutelwoorden in je leven. Die woorden die je tegen jezelf zegt.
Je kent ze wel. Die korte zinnen in je hoofd. “Ik kan dit niet.” “Dit gaat mis.” “Zij zijn beter.” Deze woorden hebben een direct effect op hoe je je voelt. Op hoe je handelt. Dat is geen vaag idee. Het is een psychologisch principe.
Denk aan de laatste keer dat je gespannen was. Welke woorden gingen er door je hoofd? Waarschijnlijk woorden als “gevaar” of “falen”. Je lichaam reageert daarop. Je hartslag gaat omhoog. Je spieren spannen aan. Die lichamelijke reactie bevestigt dan weer het sleutelwoord. Het is een cirkel.
Laten we een praktische stap nemen. De komende drie dagen, let eens op. Schrijf die negatieve sleutelwoorden op. Gebruik een notitieblokje of je telefoon. Schrijf ze gewoon op zonder oordeel. Je verzamelt data over je eigen geest.
Nu gaan we ze veranderen. Kies een sleutelwoord dat je vaak gebruikt. “Ik maak altijd fouten.” Dat is een generalisatie. Vervang het door een preciezer en zachter woord. Zeg tegen jezelf: “Ik maak soms fouten, en ik kan daarvan leren.” Zeg het hardop. Het voelt onwennig. Dat is normaal. Je traint je brein op een nieuwe manier.
Een patient van mij, laten we haar Mevrouw Jansen noemen, zei altijd “Ik stel teleur.” Haar opdracht was om dat woord te veranderen in “Ik doe mijn best.” Na twee weken vertelde ze dat haar angst voor afspraken minder was geworden. Ze handelde niet meer vanuit de gedachte dat ze zou teleurstellen. Ze handelde vanuit een poging. Dat kleine verschil in taal gaf haar ruimte.
Dit is geen tovermiddel. Het is training. Net als je een spier traint. Elke keer dat je een negatief sleutelwoord vervangt, maak je een nieuw pad in je hersenen. De oude weg wordt minder gebruikt. De nieuwe weg wordt sterker. Onderzoek naar neuroplasticiteit laat dit duidelijk zien.
Begin klein. Kies één sleutelwoord voor deze week. Let op wanneer het opkomt. En spreek dan je nieuwe, preciezere zin. Je hoeft het niet meteen te geloven. Je moet het alleen zeggen.
De woorden die je in je hoofd kiest, sturen je gevoel. Ze sturen je dag. Je hebt meer invloed op die woorden dan je denkt. Het begint met opmerken. Het gaat verder met een bewuste, vriendelijke correctie.
Je geest verdient dezelfde zorgvuldige aandacht als je lichaam. De taal die je gebruikt is de voeding voor je geest. Kies je woorden met zorg.
